گرمی و سردی‌ مزاج | گرمی و سردی‌ مزاج تا پزشکی مدرن




تاریخ بروزرسانی : 2023-07-08


گردآوری :


اشتراک گذاری :



از راهکار های طب سنتی مزاج شناسی می باشد .شناخت مزاج  در در مان بسیاری از بیماری ها کمک میکند و افراد میتوانند از بسیاری بیماری ها نجات داد.طبع هر فرد بستگی به موارد ارثیدارد .در این بخش انواع طبع را بیان کرده ایم که بر اساس اصول طب سنتی بر پایه مزاج بنا شده است.   گرمی و سردی‌ مزاج را در نیک صالحی ببینید.

گرمی و سردی‌ مزاج

یکی از پژوهشگران پزشکی کشورمان در تحقیقاتی بی‌سابقه با بررسی و مقایسه خصوصیات فیزیولوژیک و ایمونولوژیک افرادی که در طب سنتی از آنها به عنوان سرد مزاج و گرم مزاج یاد می‌شود نشان داد، این تقسیم‌بندی که صدها سال پیش انجام شده دارای پایه‌ای کاملا علمی است که می‌توان از آن در تشخیص و درمان بیماری‌ها و برگرداندن تعادل به عملکرد بدن بهره گرفت.

دکتر شهرام شهابی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه و مجری طرح که در تحقیقات خود دریافته افرادگرم‌مزاج دارای فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک محیطی بیشتر و فعالیت سمپاتیک فوق کلیوی، کورتیکوستروئید فوق کلیوی و سیستم عصبی پاراسمپاتیک(عصب واگ) کمتری نسبت به افراد سرد مزاج هستند با اشاره به اینکه انواعی از طب‌های سنتی موجود در دنیااز جمله طب سنتی ایرانی (Traditional Iranian Medicine)، افراد را به دو گروه کلی سرد مزاج و گرم مزاج تقسیم
می‌کنند، اظهار کرد: از نظر طب سنتی، از آنجا که انسان معتدل به طور مطلق به ندرت وجود دارد، بیشترافراد گرفتار غلبه کم و بیش یکی از مزاج‌های گرم یا سرد هستند.

مزاج شناسی در طب سنتی

تدابیر طب سنتی برای افراد سرد مزاج

وی با بیان این مطلب که بر اساس مطالب کتاب‌های مربوط به طب سنتی ایرانی از جمله کتاب قانونابن سینا و نیز انواع دیگری از طب های سنتی مانند طب سنتی یونانی، طب سنتی چینی، طب سنتی عربو…، افراد به چهار مزاج گرم و خشک، گرم و مرطوب، سرد و خشک و سرد و مرطوب تقسیم میشوند که از این بین دو مزاج گرم و سرد مزاج های اصلی را تشکیل می دهند.

وی تصریح کرد: افراد گرم مزاج معمولا افراد پرانرژی، پرکار، فعال و برونگرا هستند که احساسات خود را سریع بروزمی‌دهند به طوریکه افراد گرم و خشک تحریک پذیری فوق‌العاده‌ای دارند وخیلی زود خشمگین می‌شوند.در افراد گرم مزاج معمولا سوزش اندامها واحساس حرارت ناگهانی بدون علت مشاهده می‌شود.
نبض افراد گرم مزاج سریع می زند و رگ‌ها، برجسته و فراخ است به طوری که افراد گرم و مرطوب،رنگ چهره‌شان به دلیل فراوانی خونی که در رگ‌ها وارد می شود به سرخی گرایش دارد.

بدن افراد گرم مزاج در هوای سرد به راحتی با عوامل فیزیکی و فیزیولوژیک گرم می‌شود اما خنک شدن بدنآنها در هوای گرم به راحتی قابل انجام نیست.افراد گرم مزاج معمولا غذاهای گرم مزاج (از نظر طب سنتی) را به خوبی تحمل نمی کنند.این پژوهشگر افزود: از طرف دیگر در بین افراد دارای مزاج سرد، سستی، ناتوانی، کمبود انرژی و احساس ضعف شایع است؛ به طوری که افراد سرد و مرطوب، کند، بی حال و بی حوصله بوده و تمایل چندانی بهانجام کار ندارند و افراد سرد و خشک به ندرت تا پایان روز انرژی کافی برای انجام کار دارند.

علائم طبع گرم در زنان

به طور کلی افراد سرد مزاج درون‌گرا بوده و احساسات خود را کمتر بروز می‌دهند.افراد سرد و مرطوب تحریک پذیری پایین دارند و بی خیال و غیر حساسند.نبض درآنها آرام بوده ورگها باریک است، خون اندکی در آنها جریان دارد به طوری که سفیدی و رنگ پریدگیدر افراد دارای مزاج سرد و مرطوب کاملا مشهود است.بدن افرادی که دچار غلبه سردی مزاج هستند در هوای سرد به راحتی با عوامل فیزیکی و فیزیولوژیک گرم نمی‌شودو سرما تا مدت زیادی در بدن این افراد باقی می ماند.افراد سرد مزاج معمولا غذاهای سرد مزاج (از نظر طب سنتی) را به خوبی تحمل نمی کنند.

این متخصص ایمونولوژی در ادامه با بیان تعریفی که از این مزاج‌ها در طب های سنتی از جمله طب سنتی ایرانی انجام شده است، تاکید کرد: دراین پژوهش سعی شده مشخص شود آیا افرادی که از لحاظ طب سنتیبه گرم مزاج و سرد مزاج تقسیم بندی می‌شوند از نظر علم جدید و مدرن امروز نیز با هم تفاوتیدارند یا نه! از آنجا که پاسخ بدن به استرس‌ها از طریق سه سیستم یعنی اعصاب سمپاتیک، اعصاب پاراسمپاتیک وغددفوق کلیوی صورت می‌گیرد که تحریک هر کدام از این سیستم‌ها اثرات متفاوتی روی هوموستاز (حفظ تعادل اعمال بدن) دربدن داشته و عملکرد آنها نقش مهمی در حفظ تعادل اعمال بدن دارند، در این پژوهش سعی شد نشان داده شود که فعالیت این سیستم ها در بدن افراد گرم مزاج و سرد مزاج چه تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند.

وی گفت: منبع اصلی ترشح هورمون نوراپی نفرین، سیستم عصبی سمپاتیک و منبع اصلی ترشح هورمون‌های اپی نفرین وکورتیزول، غدد فوق کلیوی است؛ از طرف دیگر، سیستم عصبی سمپاتیک به دو بخش سیستم عصبی سمپاتیک مربوط به اعصابمحیطی سمپاتیک وسیستم عصبی سمپاتیک مربوط به غدد کلیوی تقسیم بندی می‌شود.سیستم عصبی پاراسمپاتیک نیز مربوط به تحریک اعصاب واگ است.

گرمی و سردی‌ مزاج تا پزشکی مدرن

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه توضیح داد: از طرفی پاسخ‌های ایمنی نیز که نقش مهمی در حفظتعادل اعمال بدن دارند به دو دسته کلی T Helper ۱) TH۱) و T Helper ۲ )TH۲) تقسیم می‌شوند کهانحراف پاسخ ایمنی به سمت TH۱ باعث تقویت پاسخ ایمنی سلولی و انحراف پاسخ ایمنی به سمت TH۲ باعث تقویتپاسخ ایمنی هومورال، تولید آنتی بادی و همچنین واکنش‌های آلرژیک می‌شود.

دکتر شهابی افزود: در این طرح فعالیت سیستم های یاد شده (سیستم عصبی سمپاتیک محیطی، سیستم عصبی سمپایتک غددفوق کلیوی، سیستم عصبی پاراسمپاتیک و ترشح کورتیزول توسط غدد فوق کلیوی و همچنین انحراف پاسخ‌های ایمنی به سمت TH۱و TH۲ در افراد گرم مزاج و سردمزاج مورد بررسی قرار گرفت.وی خاطر نشان کرد: نتایج این مطالعه که برای نخستین بار در دنیا روی افراد گرم مزاج و سردمزاج جهت ارزیابی سیستم نورواندوکرین و الگوی سایتو کاینی (TH۱/TH۲) پاسخ‌های ایمنی انجام شد، دلالت بر این داشت.

که افراد گرم‌مزاج دارای فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک محیطی بیشتر و فعالیت سمپاتیک فوق کلیوی، فعالیت کورتیکوستروئید فوق کلیوی و فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک (عصب واگ) کمتری نسبت به افراد سرد مزاج هستند.همچنین تمایل الگوی سایتوکاینی در آنها نسبت به افراد سرد مزاج، بیشتر به سمت TH۲ می باشد.دکتر شهابی اظهار کرد:علاوه بر آن، با افزایش نسبت شدت گرمی مزاج به شدت سردی آن، فعالیت سیستم عصبیسمپاتیک محیطی افزایش می یابد.

همچنین هنگامی که مزاج به سمت شدیدا گرم یا شدیدا سرد میل می‌کند، انحراف سیستم ایمنی به سمت پاسخ هایTH۲ افزایش می یابد اما این افزایش هنگام میل به سمت مزاج شدیدا گرم بسیار بیشتر از هنگامی است کهمزاج به سمت شدیدا سرد میل می کند.وی افزود: این پژوهش اولین تحقیقی است که در مورد اساس علمی تقسیم بندی افراد به گرم مزاج و سردمزاج نه تنها در طب سنتی ایرانی، بلکه در تمامی طب‌های سنتی که به این تقسیم بندی باور دارند، انجام
شده است.

متاسفانه در این زمینه تا به حال کارعلمی صورت نگرفته بود و برای توجیه تفاوت افراد گرم مزاج و سردمزاج، تنها یک سری پیشنهادهای تئوریک مطرح شده بود.
در حالی که مشخص شدن اساس علمی تفاوت افراد سرد مزاج و گرم مزاج (مانند مشخص شدن اساس علمی دیگراصول طب سنتی ) این امکان را فراهم می کند تا طب مدرن در تشخیص و درمان بیماری‌ها و برگرداندن تعادل به عملکرد بدن از طب سنتی نیز کمک بگیرد.

دکتر شهابی با اشاره به اینکه متاسفانه امروزه موضوع تقسیم بندی افراد به گرم مزاج و سردمزاج در کتاب‌های مرجع پزشکی جایگاهی ندارد و با عنوان نداشتن اساس علمی، تعدادی از پزشکان، وجود این تفاوت را رد می کنند،ابراز امیدواری کرد که این بررسی بتواند شروعی برای انجام کارهای تحقیقاتی دیگر در این زمینه و از طرفی باعث معرفی طب سنتی ایرانی در جهان شود و این طب سرنوشتی مانند طب سوزنی چینی پیدا کند که با مشخصشدن میزان قابل توجهی از اساس علمی و مکانیسم عمل طب سوزنی توسط تحقیقات علمی، این طب ازحالت منطقه‌یی خودبه یک علم پزشکی مدرن و جهانی تبدیل شد وبی‌تردید جایگاه امروز خود را در جهان مدیون تحقیقات علمی است که روی آن انجام شده است.

به گفته وی، عدم مشخص شدن اساس علمی مزاج های گرم و سرد (مانند دیگر مفاهیم طب سنتی ایرانی)از یک سو باعث شده است که درمان‌های طب سنتی ایرانی هنوز بر پایه تجربه، آزمون و خطا و مراجعهبه متون باقی‌مانده از گذشته‌های بسیار دور باقی بماند و از سوی دیگر باعث بی اعتنایی طب نوین به تواناییهای درمانی طب سنتی ایرانی شده است.گفتنی است، بودجه این طرح تحقیقاتی توسط مرکز تحقیقات ایمونولوژی، آسم وآلرژی دانشگاه علوم پزشکی تهران فراهم شده ونتایج آن برای چاپ در مجله معتبر علمی Journal of Alternative and Complementary Medicine مورد پذیرش قرار گرفته است.

ایسنا

 



نوشته‌های مشابه